Geri dönüşümün genel felsefesi üzerinden yola çıkarak derlediğimiz, geri dönüşümün önemi ve evsel atıklar ile ilgili birbirinden güzel uzun slogan örnekleri ile etkileyici kısa geri dönüşüm sözlerini altta görebilirsiniz.

Sizin için anlamlı bulduğunuz bilgilendirici cümleleri, yazıları, sloganları ve özlü sözleri ise ödev için kullanmak üzere kopyalayabilirsiniz.

Geri Dönüşüm İle İlgili Sloganlar

• Kağıttan tasarruf edin, ağaçları koruyun ve dünyayı kurtarın.
• Atıkları çöpe göndermeyin, geri dönüşüme gönderin.
• Geri dönüşüm ile yeniden kullanın ya da tamamen kaybedin. Karar sizin…
• Her şeyi çöp olarak görmeyin… Geri dönüştürün!
• Geri dönüşümü reddetmeyin, dünyaya karşı gelmeyin.
• Çöpe atmayın, geri dönüşüme atın.
• İyi bir gelecek için atıkları geri dönüşüme gönderin.
• Değişim olmadan ilerleme imkansızdır. Değişime geri dönüşümden başlayın.
• Kirliliğin yanında değil, geri dönüşümün yanında olun.
• Atık pil, kağıt, plastik ve camları topla; geri dönüşüm kutusuna yolla.
• Doğadan ve yeşilden yana olmak için geri dönüşümü destekleyin.
• Hayalinizdeki şehire yakınlaşmak için çevreyi koruyun ve geri dönüşüme katkı sağlayın.
• Temiz olun, yeşil olun ve geri dönüşüme her zaman hazır olun!
• Atık diye yakınmayın, geri dönüşümden sakınmayın…
• Kirli bir dünyaya hayır, geri dönüşüme evet.
• Nefesinse yeşil, geri dönüşümü hayata getir.
• Atıkları ayrıştırmayı unutma, geri dönüşüme destek ver.
• Sahip olduklarınıza değer veriyorsanız, geri dönüşüme önem verin.
• Atıkları değerlendirmek önemli madem, geri dönüşüm hareketi başlasın hemen.

Geri Dönüşüm İle İlgili Güzel Sözler

• Geri dönüşüm zaman kaybı değildir. Uzun süreçte siz kazanırsınız.
• Geri dönüştürün. Geri dönüşüm ile kirliliği azaltabilir ve dünyaya da yardımcı olabilirsiniz.
• Geri dönüştürülmüş ürünler almıyorsanız, gerçekten geri dönüşüm yapmıyorsunuz demektir.
• Çöpe atmadan önce bir düşün. Elindeki ürün geri dönüşüme uygun mu?
• Geçmişi değiştiremezsin ama geleceği değiştirebilirsin. Her zaman geri dönüşüme katkıda bulun, geleceğini
• değiştir.
• Geri dönüştürülebilir atıkları öğrenin. Belki de attığınız atık yüzlerce yıl kaybolmayabilir.
• Geri dönüşüme doğayı korur.
• Gelin arkadaşlar bir olalım, çöplerimizi geri dönüşüme atalım.
• Geri dönüşüm i̇yi gelir, çöpler eksilir.
• Temiz sokaklar için geri dönüşüm.
• Geri dönüşümle hep birlikte hareket etmeye.
• Geri dönüşüm insanlık görevidir.
• Geri dönüşümle doğal kaynaklarımızın tükenmesini engelle.
• Geri dönüşüm muhteşem olacak.
• Geri dönüşüm ile dünya(n) değişecek.
• Geri dönüşümle çöpleri dönüştür.
• Geri dönüşümle kalkınır ekonomi.
• Geçmişi değiştiremezsin, ama geri dönüşüm geleceği güzelleştirir.
• Geri dönüşüm ile geleceğinizi aydınlatın.
• Geri dönüşüme destek vermek için hareket geçmelisin
• Destek ol geri dönüşüme, gülümse geleceğe.
• Güzel bir gelecek geri dönüşümle olur.
• Atıkları geri dönüşüme at, hayatına bir can kat.
• Geri dönüşüm demek, bir nevi doğayı muhafaza etmek.
• Geri dönüşüme özendirmek, hayatında uyguladığında başlar.
• En kolay üretim şekli, bize geri dönüşüm gerekli.
• Çevreyi korumak için geri dönüşüm tesisleri kuralım.
• Değişmeyen tek şey geri dönüşüm.
• Geri dönüşümle geleceğe yaşam alanı bırak.
• Geri dönüşüm i̇yi tasarım, geleceğe güzel yatırım.
• Geri dönüşüm geriye değil, ileriye yatırımdır.
• Doğayı çöplerden geri dönüşüm ile arındıralım.
• Gelecek için görüşüm mutlaka geri dönüşüm.
• Yaşanabilir dünya için geri dönüşüme destek ol.
• Geri dönüşüm ile geleceğe güzel çevre bırakın.
• Atıkları geri dönüşüm kutusuna atarım, ülkeme katkı sağlarım.
• Yeni bir dünya için geri dönüşüme destek verin.
• Dünyanın temizlenmesi için geri dönüşümü destekleyin.
• Geri dönüşümün önemini kavra, hayatında uygula.
• Maddi birikim için kumbara kutusu, dünya için geri dönüşüm kutusu.
• Geri dönüşüm ile dünyamıza sahip çıkalım.
• Daha i̇yi bir gelecek için; geri dönüşüm
• Kâğıtları geri dönüşüme atalım.
• Geri dönüşüm hayat kurtarır.
• Geri dönüşüm zincirine sen de katıl.
• Geri dönüşüm geleceği güzele dönüştürür.
• Herkes atığını toplasa, geri dönüşüme yollasa, dünyamız temizlenir, yer taraf yeşillenir.
• Temiz dünya için geri dönüşümü destekle.
• Daha iyi bir yarın için bugün geri dönüşüm yapın.
• Geri dönüşüm için el ele verin.
• Geri dönüşüm ile geleceğe umutla bakın.
• Geri dönüşümle hayatı kolaylaştır.
• İnsanlığın geleceği geri dönüşüme verilen destekle görülür.
• Geri dönüşüm herkesin sorumluluğundadır.
• Atmayın, başka bir gün için geri dönüşüm yapın.
• Ülkeni korumak için geri dönüşüme destek ver.
• Enerji ve hammaddede; tasarruf için geri dönüşüm.
• En güzel miras temiz çevre ve geri dönüşümle olur.
• Çöpleri ayır, geri dönüşüme katıl.
• Yaşanabilir ülke için geri dönüşüme tam destek.
• Çöp deyip geçme, geri dönüşüme geç.
• Geri dönüşüme saklarım, geleceğe aktarım.
• Geri dönüşüm ile güzel geleceğe sahip olun.
• Atıkların atık olmadığını anlamak için geri dönüşüm şart.
• Doğal kaynakları korumaya; geri dönüşümle başla.
• Geri dönüşüm olmadan çevreyi koruyamayız
• Geri dönüşüm: dünyaya çok şey katacak.
• Geri dönüşüme sen de bir el at, geleceğe güç kat.
• Geri dönüşüm kirliliğe karşı tedbirdir.
• Bugünün geri dönüşümü, geleceğin teminatıdır.
• Çöplerimizi çöpe, geri dönüşümlerimizi geri dönüşüme atalım.
• Geri dönüşümlü günler başlıyor.
• Ülke için yeni bir gelenek, geri dönüşüm bir seçenek.
• Geleceğini düşün, kurtuluş geri dönüşüm.
• Geri dönüşüm demek; (emek, hammadde,enerjide) tasarruf demek.
• Atıkları geri dönüşümle hayata kazandırmaya ne dersin?
• Geri dönüşüm deyip geçme, harekete geç.
• Çöp deyip geçme, geri dönüşümden vazgeçme
• Geri dönüşüm ile doğa dostu olun.
• Çevreyi korumak istiyorsan geri dönüşüme destek ver.

Geri Dönüşümün Faydaları İle İlgili Sözler

• Geri dönüşüm doğayı korur.
• Geri dönüşüm ekonomiyi canlandırır.
• Geri dönüşüm sayesinde canlıların hayatı kurtulur.
• Geri dönüşüme destek geleceğe destektir.
• Geri dönüşüm doğal kaynakların tükenmesini engeller.
• Geri dönüşüm milli israfı önler.

The post Geri Dönüşüm Sloganları (2025) ♻️ Geri Dönüşüm İle İlgili En Güzel Sloganlar ve Sözler first appeared on Geri Dönüşüm Şirketi.

Gemi geri dönüşümü, ekonomik ömrünün tamamlamış gemilerin seferlerden çekilmesi ve ekonomiye tekrar kazandırılmak üzere geri dönüşüm (recycling) işlemine alınmasıdır. Teknik anlamda eski gemilerin kıyıda, iskelede, kuru havuzda veya gemi kızağında parçalara ayrılması işlemlerinin bütünü olarak tanımlanabilir. Bu işlemler, tüm donanımların sökülmesi, kesme ve gemi altyapı sistemlerinin geri dönüşümünün yapılması dahil birçok aktivitenin toplamıdır.

İşletme verimini arttırmak ve denizcilik risklerini asgari boyuta indirgemek adına teknolojik bir süreç olan gemi geri dönüşüm endüstrisi, gemilerin hurdaya ayrıldıktan sonra, yerlerine daha güvenli ve çevreye duyarlı, yeni tonajlı gemilerin getirilmesi işlemidir. Gemi geri dönüşümü, gemi inşa işleminin tam tersidir. Hurda geminin geri dönüşümü esnasında metal malzemeler değerlendirilir ya da haddehanelere gönderilerek, hurda değerli mala çevrilir. Diğer taraftan gemi geri dönüşümü, çevreyi koruyan endüstri kollarından biridir. Ekolojik dengenin korunmasında önemli bir rolü olan gemi geri dönüşümü, Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization-IMO) tarafından da “yeşil endüstri” diye anılmaktadır. Demir cevherinin doğadan çıkarılması, eritilmesi ve haddelenmesi ile kıyaslandığında gemi geri dönüşümünün, enerji ve maliyetlerden büyük tasarruf sağladığı ve daha az çevre kirliliğine sebep olduğu anlaşılmaktadır. Dünyada sökülen yıllık ortalama 25 milyon DWT geminin %82.6’sı 15 ile 35 yaşları arasında geri dönüşüm işlemine tabii tutulmaktadır.

İşletme verimini arttırmak ve denizcilik risklerini asgari boyuta indirgemek adına teknolojik bir süreç olan gemi geri dönüşüm endüstrisi, gemilerin hurdaya ayrıldıktan sonra, yerlerine daha güvenli ve çevreye duyarlı, yeni tonajlı gemilerin getirilmesi işlemidir. Gemi geri dönüşümü, gemi inşa işleminin tam tersidir. Hurda geminin geri dönüşümü esnasında metal malzemeler değerlendirilir ya da haddehanelere gönderilerek, hurda değerli mala çevrilir. Diğer taraftan gemi geri dönüşümü, çevreyi koruyan endüstri kollarından biridir. Ekolojik dengenin korunmasında önemli bir rolü olan gemi geri dönüşümü, Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization-IMO) tarafından da “yeşil endüstri” diye anılmaktadır. Demir cevherinin doğadan çıkarılması, eritilmesi ve haddelenmesi ile kıyaslandığında gemi geri dönüşümünün, enerji ve maliyetlerden büyük tasarruf sağladığı ve daha az çevre kirliliğine sebep olduğu anlaşılmaktadır. Dünyada sökülen yıllık ortalama 25 milyon DWT geminin %82.6’sı 15 ile 35 yaşları arasında geri dönüşüm işlemine tabii tutulmaktadır.

1 kg çelik üretimi için 2.5 kg cevher, 2.5 kg cevher elde etmek için de yaklaşık 6 katı toprak kazısı gerekmektedir. Buna göre gemi geri dönüşüm hurdasını yerine koymak için Dünya’da her yıl 437.5 milyon ton toprak kazısına ihtiyaç duyulmaktadır. Bunun yanısıra, beher kg çelik, hurdadan elde edilirse 1 birim enerji miktarı sarf edilecek, aynı üretim cevherden sağlandığı takdirde bu enerji miktarı 3 birime çıkacaktır. Kısacası gemiler ekonomik faaliyetlerini tamamladıktan sonra hurdaya çıkmaz, sürdürülebilir kalkınmanın bir ilkesi olarak geri dönüşüm işlemine tabi tutulur.

Gemi geri dönüşüm endüstrisi hammadde, katma değer ve istihdam olmak üzere üç temel değerden oluşmaktadır. Endüstri içerisindeki personelin ve işçilerin istihdamını, demir hurda için ödenen dövizden tasarruf yapılmasını ve katma değerin ülke sınırları içinde kalmasını amaçlamaktadır.

Gemi bünyesindeki hammadde ve ekipmanının %94’ü gemi geri dönüşümü ile geri kazanılmaktadır. Gemi geri dönüşümünde elde edilen çelik, doğadan elde edilen demir cevherine kıyasla daha az enerji ve işçilik harcadığı için, çevre dostu bir endüstri olarak adlandırılır. Buna rağmen gemilerde bulunan tehlikeli maddelerin hammaddelerden ayrıştırılması tehlikeli bir işlemdir. Gemi içerisinde bulunan asbest, PCBler (polychlorinated byphenyl), ağır metaller gibi tehlikeli maddeler, uygun koşullar altında ayıklanmadığında, personel için tehlikeli olup, çevreyi kirletme riskini de doğurmaktadır.

Dünya’da Gemi Geri Dönüşüm Piyasası

Uluslararası taşımacılığın yaklaşık % 90’ı deniz yoluyla gerçekleştirilmekte ve günden güne artan bu taşımacılık yöntemi dünya deniz filosu hacmini de giderek artırmaktadır. 2016 yılı ocak ayı verilerine göre kullanımda olan toplam ticari gemi sayısı 90.917 ve toplam tonajları 1.8 milyar DWT’dir. 2015-2016 yılları arasında DWT bazında artış oranı ise ortalama %2.1’dir.

Dünya deniz taşımacılığı filosunun önemli bir bölümünü ticari gemiler oluşturmakla birlikte, ticari amaçla kullanılmayan gemileri, askeri gemiler ve devlet mülkiyetinde olan gemileri de dikkate aldığımızda toplam deniz filosu hacminin bu rakamların çok daha üstünde olduğunu tahmin etmek güç değildir. Diğer taraftan mevcut ticari gemilerin % 53’ü yirmi yaşının üzerindedir ve ortalama gemi yaşı 20’dir. Bir geminin kullanımın ömrünün 20-30 yıl arasında olduğu düşünülürse, geri dönüşümü gereken ciddi miktarda geminin olduğu net bir şekilde görülmektedir.

Bununla birlikte, 2010 yılından itibaren özellikle 1980’li yıllarda üretilen tek cidarlı gemilerin kullanımdan kalkmasına ilişkin IMO kararının da geri dönüştürelecek gemi miktarını önemli ölçüde arttırdığı gözlenmektedir.

İşgücü maliyetleri, çevre ve sağlık standartları ve geri dönüştürülen materyalden elde edilecek gelirdeki farklılıklar göz önüne alındığında Avrupa Birliği’nde (AB) gemi geri dönüşümü, Güney Asya ülkelerine oranla ekonomik anlamda uygulanabilir değildir. Avrupa Komisyonu gemi geri dönüşüm raporuna göre, AB bayraklı gemilerin geri dönüşümü Bangladeş, Hindistan ya da Pakistan’da yapıldığında gemi ağırlığına göre ton başına 380 USD gelir elde edilirken, aynı işlem Çin veya Türkiye’de yapıldığı takdirde bu gelirin 225 USD olduğu görülmektedir. AB ülkelerinde ise bu rakam ancak 20 ile 130 USD arasındadır. Sonuç olarak bu sektörün belirli prosedürlere uyması demek fazla kazanç elde edilememesi anlamına gelmektedir. Düşük çevre ve güvenlik standartlarında faaliyet göstermeye dayalı olan bu endüstride, gemi geri dönüşümünden ekonomik gelir elde eden ülkeler, bu alanda mevzuat belirlemeye ve bunun uygulanmasında istekli değillerdir.

Bugün gemi geri dönüşüm işleminin yaklaşık % 97’si Bangladeş, Çin, Hindistan, Pakistan ve Türkiye’nin oluşturduğu beş ülkede gerçekleşmektedir. Türkiye’nin geri dönüşüm kapasitesi (0.6 MGT), geri dönüşüm yapan diğer 4 ülkenin kapasitelerine (7.7 MGT, 7.6 MGT, 6.8 MGT ve 2.1 MGT) oranla daha düşüktür. Fakat Türkiye’nin bu anlamdaki kapasitesi, dünyanın geri kalan ülkelerinin kapasiteleri toplamından (0.4 MGT) daha fazladır. Ciddi miktarda gemi geri dönüşümü yapılan Güney Asya ülkelerinde çevre, sağlık ve güvenlik açısından gerekli asgari düzeydeki şartlar dahi karşılanmamaktadır. Çevre ve güvenlik standartlarına uyumlu gemi geri dönüşüm kapasitesi ise dünya genelinde toplam kapasitesinin % 30’una denk gelmektedir ve bu tesislerin önemli bir bölümü Çin’de yer almaktadır. Avrupa ülkelerindeki tesisler ise yüksek maliyetler nedeniyle mevcut kapasitelerini kullanmamaktadırlar.

Çevre standartlarına uygun gemi geri dönüşüm işleminin ilk koşulu, geminin kuru havuz olarak adlandırılan özel alanlarda geri dönüştürülmesidir. Çünkü geminin su, hava ve toprak gibi çevresel unsurlarla teması ancak bu yolla engellenerek, geri dönüşüm işlemi kontrollü şekilde sağlanabilir. Büyük gemilerin kuru havuzlarda geri dönüşümü, taşımada zorluk ve tesislerin kapasitesi sebebiyle bu alanlarda yapılamazken, bu tesislerde genel olarak küçük gemilerin geri dönüşümü yapılmaktadır. Kuru yük gemileri, savaş gemileri ve tankerler gibi büyük gemilerin geri dönüşümü ise genellikle kıyıda ya da iskelede işleme alınmaktadır.

Günümüzde dünya ticaret filosu, yaklaşık 90.000 gemiye sahip olup, ortalama 15 yaşın üzerinde ve 1.8 milyar DWT kapasitededir. Her yıl ortalama 25 yaşında, 20 milyon DWT kapasitede, 400 gemi geri dönüşüme gitmekte ve yaklaşık 4 milyon ton çelik malzeme geri dönüşebilmektedir. Avrupa Birliği’ne ait işletmecilerin geri dönüşüme giden gemi sayısı yıllık ortalama 200 gemi ile 6 milyon DWT kapasite ve 1 milyon ton çeliğe denk gelmekte ve bu gemilerin geri dönüşüm işleminden ülkemiz tonaj temelinde %5’lik bir orana sahiptir.

1970’li yıllarda Avrupa’da yoğunlaşan gemi geri dönüşümünde zamanla çevre, sağlık ve güvenlik standartlarının arttırılması, gemi geri dönüşümü endüstrisinin gelişmekte olan ülkelere doğru kaydırılmasına sebep olmuştur. Bu şekilde gemi geri dönüşümdeki birçok risk hem paylaşılmış, hem de ekonomik kar (çevre cezaları, ucuz iş gücü vb.) elde edilmiştir. Dünyada gemi dönüşümü yapan başlıca ülkeler; Türkiye, Brezilya, İngiltere (askeri gemi), Hollanda, Portekiz, Tunus, Yunanistan, Romanya, Ukrayna, Güney Afrika, Pakistan, Hindistan, Vietnam, Çin, Tayland ve Güney Kore olarak sıralanabilir.

Gemi Geri Dönüşüm Sektöründe Önde Gelen Ülkeler
Hindistan, Pakistan, Bangladeş ve Çin gemi geri dönüşüm sektöründe son yıllarda aktif durumdayken, 1980’li yılların sonunda pazarda önemli bir yere sahip olan Tayvan ve Güney Kore pazar paylarını tamamen kaybetmişlerdir. 2006 yılı verilerine göre Bangladeş %73.2, Hindistan %16.28, Pakistan%2.85, Çin %3 ve diğer ülkeler %4.58 ile sektörde Pazar payını oluşturmaktadır. 1990–1994 yılları arasında Çin, Hindistan, Pakistan, Bangladeş’te çıkış yaşanırken, 1993 yılında en yakın rakibinin iki katı işlem gerçekleştiren Çin 9 milyon DWT’yi aşan gemi geri dönüşüm işlemi yapmış, fakat 1994 sonrasında gemi geri dönüşüm hızı oldukça düşmüştür. Hindistan 1990 sonrasında yakaladığı ivmeyi 2003’e kadar sürdürmüş, Pakistan 1990–1996 arası artış ve 1996–2003 arası düşüş gösteren bir ülke olmuştur. Bangladeş 1990 sonrası yükseliş eğilimini sürdürürek 2004’de dünya lideri konumuna gelmiş ve halen bu konumunu korumaktadır.

The post Gemi Geri Dönüşümü Nedir? Hurda Gemi Söküm Sektörü Hakkında Bilgiler first appeared on Geri Dönüşüm Şirketi.

Metal, kağıt, cam, elektronik atık ve akü, pet şişe ve plastik vb. değerlendirilmesi, yeniden kullanılması mümkün olan bazı atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal uygulamalara yardımıyla yeniden endüstriyel üretim sürecine dahil edilip kullanılmasına geri dönüşüm denilebilir. Organik nitelikli atıkların da geri dönüşümü mümkündür. Atıkların geri dönüşümü sonrası kullanımı amacıyla uygulanan çeşitli fiziksel veya kimyasal süreçlere de geri kazanım denilebilir.

Geri Dönüşümün Tarihçesi

Geri dönüşüm, hem doğal kaynakların elde edilme zorluğu ve kısıtlı olması hem de maddi kayıplar nedeniyle aslında her zaman bir zorunluluk oluşturmuştur. Yüzyıllar önce geçmişteki uygarlıklar yaptıkları kılıçlar, kalkanlar mifer ve çeşitli metal yemek kapları ve benzer metal parçalar ateş üzerinde dövülerek, eritilerek kalıplar yardımıyla yeniden metal paralar ve kullanılacak başka eşyalar elde ederek insanlar yüzyıllar öncesinde geri dönüşümün temelleri atılmıştır. Yapılan bazı arkeolojik kazı çalışmalarında doğal kaynak elde etmenin çok zor olduğu eski dönemlere ait olduğu anlaşılan az sayıda bulunan bazı metal paralar, kırık alet parçaları ve küller üzerinde yapılan çalışmalar sonucu geri dönüşümün izlerine rastlanmıştır.

Geri kazanımında bu uygulamaların en temel birincil amacı üretimde yeni hammadde kullanılması yerine atık olarak mevcut olan materyallerden yeni ve ihtiyaç duyulan maddeler elde etmektir. Hızla büyüyen sanayileşme nedeniyle kaynak ihtiyacının artması, mevcut doğal kaynakların hızla azalması ve doğal hayatın kaynak arayışı ve elde edilişi sürecinde çok fazla tahrip edilmesi sonucu geri dönüşüme ihtiyacı artmıştır. Ayrıca ham madde elde etmek, işlemek ve temin etmektense daha düşük bütçeyle elde edilen hurda metaller, yıpranmış kumaş ve bez artıkları vb. maddelerin geri kazanımı ile ekonomik açıdan büyük fayda sağlamaktadır. Geri dönüşümün ekonomik getirisi azımsanmayacak boyutlardadır. Bu çok geçmeden farkedilmiş ve sanayi devriminden önceki zamanlarda avrupalılar tarafından bronz metal, gümüş, hurdalar ve diğer metaller toplatılıp eritilerek sürekli yeniden kullanılmıştır.

İngiltere’de ısınma ihtiyaci için kullanılan odun ve kömür gibi kaynakların yanması sonucu hatta ormanlarda meydana gelen yangınlardan oluşan toz ve kül partikülleri bir araya getirilip tuğla yapımı için değerlendirilerek tekrar kullanılmıştır. 1800’lü yıllar itibari ile sıvı ürünler için kullanılan şişe ve ambalajlar depozito sistemiyle satılarak tekrar toplanmaya başlanmıştır. 1813 tarihinde Benjamin Law, eski ve özelliğini kaybetmiş atıl haldeki kullanılmayan kumaş atıklarının yeniden kullanılması amacıyla kumaş atıklarından saf pamuk elde etmeyi başarmıştır.

II.Dünya savaşı dönemleri Avrupa’da geri dönüşümün en parlak dönemleri olarak tarihte kayıtlara geçmiştir. Uzun süren savaşlar nedeniyle yaşanan finansal kota ve savaşın etkisiyle bir anda azalan ulaşılması imkansız hale gelen hammadde problemi neticesinde geri dönüştürülebilir eşyalar ve atıkların önemi ortaya çıkmıştır. Bu ihtiyacı giderebilmek için ülkeler, vatandaşları için birtakım kampanyalar, duyurular ve resimli posterlerle geri dönüşüme yönlendirmeye teşvik etmişlerdir. Bu sayede insanların atıklarını ve eskimiş metal içerikli eşyalarını geri dönüştürerek mümkün olduğunca uzun sure kullanım sağlanması ve ihtiyaç olan başka ürünler için kullanılması amaçlanmıştır.

Savaşın sonucunu etkileyebileceği düşünülen geri dönüşümün önemini ifade ederek halkın vatanseverliğin bir gereği olduğu bilinci ile bu sürece destek olmaları istenmiştir.

Günümüze baktığımızda ise geri dönüşüm sektöründe 2015 yılı itibariyle Avrupa Birliği ülkelerinde yaklaşık 24 milyar euro kazanç ile 500 bin insana varan iş olanağı sağlanmıştır. Bunun yanı sıra 60 binden fazla kuruluşla atık ve geri dönüşüm sektöründe sanayileşerek bu anlamda dünya genelinin %50 sini oluşturmuştur. Türkiye ise bu alanda 3 milyar euroluk kazanç ile küçük bir paya sahiptir.

Ülkemizde çeşitli yasa ve yönetmeliklerle atık yönetimi konusunda olumlu adımlar atılırken son olarak 12 Temmuz 2019 yayınlanan “Sıfır Atık Yönetmeliği” ile atıkların ayrıştırılması, geri dönüşümü, geri kazanımı, yeniden kullanımı ve enerji geri kazanımı uygulamaları, bu alanda yapılan yatırımlara ayrılan teşvikler ve atık üretimine dair kısıtlamalar ve cezalar artırılmış, bu alanda büyük bir adım atılmıştır.

Geri Dönüşümün Faydaları Nelerdir?

Geri Dönüşümün çevreye, doğaya, insanlara ve ülke ekonomisine çeşitli katkıları bulunmaktadır.

Kaynakların etkili kullanılmasında geri dönüşümün sağladığı yararlar nelerdir?
Kısaca geri dönüşümün insanlara ve doğaya faydalarını yazalım.

Doğal kaynakların korunmasını sağlarken, üretim alanında tüketilen enerjiden büyük oranda tasarruf sağlar. Aynı zamanda atık miktarını azaltarak atık depolama sahaları için kullanılan arazilerde ve bu sahaların işletme maliyetinde tasarruf sağlar. Yeraltı ve yerüstü değerli doğal kaynakların kullanımını minimize ederek dengeler. Doğal dengenin korunmasına yardımcı olur. Yararlı ve ekonomik değeri olan maddelerin boşa gitmesini önler. Gereksiz ve bilinsiz savurganlığı engeller. Gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre, doğa ve doğal kaynaklar bırakır. Ekonomiye büyük katkı sağlarken dünya genelinde istihdam sağlayan büyük bir sektördür.

Maddeler Halinde Geri Dönüşümün Yararları;

• Doğal kaynakların korunmasını sağlar.
• Ekonomik olarak ülkeye ve şirketlere katkı sağlar.
• Çevre kirliliğini azaltır ve daha temiz bir çevrede yaşama imkanı sunar.
• Enerji tasarrufu sağlar.
• Çöp yığınlarının azalmasına yardımcı olur.
• Kentsel ekolojiye fayda sağlar.
• Dünya’nın tükenebilir doğal kaynaklarının daha az kullanılmasını sağlar.
• İnsan sağlığı için zararlı olan atıkların çevreden temizlenmesine yardımcı olur.
• İsrafın önüne geçilmesine yardımcı olur.
• Enerji verimliliğini arttırır.
• Farklı ülkelerden ithal edilmesi gereken hammaddelerin daha az ihtal edilmesini sağlar.
• Ağaçların ve su kaynaklarının korunmasına yardımcı olur.

Geri Dönüşümün Önemi Nedir?

Kısaca geri dönüşüm neden önemlidir; Çünkü işletmeler, tüketicilerin bir takım ihtiyaçların karşılanmasına yardımcı olurlar. Tüketiciler ise tükettikleri ürünleri doğaya bırakırlar ve bu ürünler çevreyi kirleterek çevre kirliliğine yol açarlar. Doğal kaynakların kısıtlı olması sebebiyle bunları kullanırken, gelecek nesilleri göz ardı etmemeli ve ihtiyacımızın dışındaki hammaddeleri kullanılmayarak, gelecek nesillere de yaşam alanı bırakılmalıdır.

Çevremizdeki kirlilik arttıkça geri dönüşümün de gerekliliği artmaktadır. Geri dönüşümü yapılacak olan maddeler, toplu yaşamın olduğu şehirlerde fazlaca vardır. Bilindiği üzere geri dönüşüm yapılırken malzemeler ayrıştırılmak üzere toplanır, bu ayrıştırma da beraberinde bir takım mali külfet getirir. Bu mali külfetten kurtulmak için geri dönüşüm kutularının yaygınlaştırılması sağlanmalıdır. Topluma geri dönüşüm kutularının önemi ve kullanımı anlatıldıktan sonra, amacına uygun kullanılan geri dönüşüm kutuları, geri dönüşüm maliyetini düşürecektir.

Geri dönüşüm ile birlikte yeniden üretime kazandırılan ham madde doğal kaynakların yerine kullanılır ve doğal kaynakların gereksiz kullanılması önlenmiş olur. Geri dönüşüm yapılan yerlerde yeni iş olanaklarının ortaya çıkması da sağlanabilir.

Geri dönüşüm sayesinde etrafımızda görülen rahatsız edici çöp birikintilerinin ortadan kalkması, oluşan hava kirliliğinin azalması, doğal kaynakların hem bize hem gelecek nesillere yetmesi sağlanabilir. Kullanılmış ambalajların ve başka değerlendirilebilir atıkların geri dönüştürülmesi, birincil hammaddenin ve doğal kaynağın korunmasını sağlar. Dünya üzerindeki doğal kaynaklar, dünya nüfusunun ve tüketimin artmasıyla birlikte her geçen gün azalmaktadır. Bu sebeple doğal kaynakların daha verimli kullanılması gerekmektedir. Atıkların geri dönüşümü sırasında uygulanan fiziksel/kimyasal işlemlerin sayısı, birincil üretim işlemlerine göre daha az olduğundan, atıkların geri dönüşümü ile malzeme üretilmesinde önemli miktarda enerji tasarrufu sağlanır. Geri dönüşüm ile tasarruf edilen enerji miktarı atık maddeye göre değişmektedir. Örneğin bir alüminyum kutunun geri dönüşümü ile ortalama %90, kağıdın geri dönüşümü ile ortalama %50 oranında enerji tasarrufu sağlanır. Atık maddelerin geri dönüştürülmesi sonucunda doğadaki atık miktarı azalır. Geri dönüşümle birlikte çöplere daha az atık gitmekte ve buna ek olarak da bu atıkların taşınması ve depolanması kolaylaşmaktadır.

Geri dönüşüm sorumluluk anlamında çevresel, ekonomik ve sosyal yönlerden değerlendirilebilir. Sosyal anlamda iş olanaklarının artması ve ağaçların daha az kesilmesi örnek olarak verilebilir. Ağaçların daha az kesilmesi kağıt üretimini azaltmayacak çünkü kağıt da geri dönüşümle tekrar üretilecek, bu sayede su kirliliği azalacak ve su kullanımı da azalacaktır. Ayrıca atık kağıttan geri dönüşüm yapıldığında elektrik üretimi de azalacaktır. Bunlar da ekonomik katkı açısından birer örnektir. Geri dönüşüm yapılırken çevre dostu önlemler alınması, çevreye karışan atıkların azalması ise geri dönüşümün çevreye karşı katkısına örnek olarak verilebilir.

Geri Dönüştürülebilen Maddeler Nelerdir?

– Cam
– Motor yağı
– Kâğıt
– Akümülatörler
– Alüminyum
– Elektronik atıklar
– Demir
– Tekstil atıkları
– Diğer metaller
– Ahşap
– Solvent Bazlı Atıklar
– Piller
– Plastik
– Pet

Geri Dönüşüm Metodları Nelerdir?

Geri dönüşüm her madde için farklılık gösterir. Farklı ayrıştırma teknikleri ile geri kazanımı sağlanan atıklar ekonomiye geri kazandırılmaktadır. Bunlar sırası ile; aliminyum, inşaat ve yıkıntı atıkları, kağıt, plastik, cam, aküler ve piller, lastikler, röntgen sularından gümüş geri dönüşümü, Atık Altın Parça ve Tozlarının Geri Dönüşümü şeklinde aşağıda açıklanmaktadır.

Alüminyum

Atıkların ayrıştırılması sonucu elde edilen atık alüminyumlar küçük parçacıklar halinde doğranarak ayrılır. Bir sonraki safhada bu parçalar büyük tanklarda yüksek ısılarda eritilerek, kalıp haznelerde döküm alüminyum halinde üretilir. Böylece atık alüminyum, saf alüminyum halini alır ve üretim alanlarında tekrar kullanılabilir. Alüminyumunun geri kazanılmasıyla; enerjide % 95, emisyon değerlerinde % 90, su kirliliğinde % 97 oranında azalma elde edilir ve doğal kaynak olan alüminyumoksit ve hidroksitlerin karışımı olan boksit madeni tüketimi azalır. 1 kg alüminyum geri kazanıldığında; 8 kg boksit madeni, üretim sırasında kullanılan 4 kg kimyasal madde, 14 kW/sa elektrik enerjisi tasarrufu sağlanır. 10 tane alüminyum içecek kutusu geri dönüşümü sağlandığında, 100 kW/sa bir ampulün 36 saatte yada bir Televizyon’ un 30 saatte sarfettiği elektrik enerjisinden tasasrruf edilir. Bir ton atık alüminyum geri dönüştürüldüğünde; 1300 kg boksit rezervi, 15000 litre soğutma suyu, 860 litre proses suyu tasarruf sağlanırken, 2000 kg CO2 ve 11 kg SO2 emisyonu da azaltılır.

İnşaat ve Yıkıntı Atıkları

Kentsel alanların en büyük atık sorunlarının birisi de gelişi güzel ve kontrolsüz olarak doğal alanlara atılan inşaat ve yıkıntı atıklarıdır. Bu atıkların da yönetimi ve geri dönüşüme dahil edilmesi şarttır. İnşaat yapım, tadilat ve yıkım faaliyetleri sonucu oluşan atıklar toplanarak kırma eleme ve sınıflandırma gibi işlemlerin yapıldığı lisanslı tesislere getirilir. Tesis faaliyetleri sonrası işlenen beton, tuğla, taş ve asfalt atıkları dolgu amaçlı kullanılabilir ürün haline getirilir. Bu ürün tali yolların yapımında, inşaat temellerinin dolgusunda, çeşitli alanların tesviyesinde ve atık depolama sahalarının örtülmesinde kullanılabilir. Bu tesislerde inşaat atıkları içerisindeki ayrıştırılamayan hurda demirler de kırım ve eleme sonrası ayrıştırılarak geri dönüştürülür. Inşaat ve yıkıntı atıklarının yerinde yıkım ve taşıma esnasında yapılan ayrıştırma tesislerin işletilmesi açısından çok önemlidir.

Kağıt

Doğanın korunması açısından kağıt atıkların geri dönüşümü de oldukça önem arz etmektedir. Atık niteliğindeki kağıtlar ayrıştırıldıktan sonra ilk olarak çamur haline gelmesi içi su kullanılarak kağıt liflerine ayrılarak parçalanır. İçinde lif içermeyen yabancı maddeler karışımdan ayrılır. Sodyum hidroksit veya sodyum karbonat kullanılarak karışım mürekkebinden arındırılır. Hazır hale gelen kağıt lifleri, tekrar üretim için kullanılır. İnsanlık için vazgeçilmez bir madde olan kağıt üretim sanayindeki teknolojik gelişmeler toplumların endüstriyel ve kültürel gelişmişlik düzeyini gösteren unsurların başında gelir. Bu nedenle kağıdın geri kazanılması tekrar kullanılması önem arz etmektedir. Fakat aynı kağıdın bir kaç seferden sonra geri kazanılması imkansız hale gelir. Çünkü geri dönüşümle elde edilen kağıtlar birkaç tekrardan sonar kalitesini yitirir. Her tekrarda lifler küçülür ve yapışkanlığını kaybeder. Dolayısıyla yapışkanlık kazanması için ilave katkı maddeleri gerekir.

1000 kg atık kağıdın geri kazanımı ile;
– 12400 m3 Atmosferde sera etkisi oluşturan karbondioksit emisyonu azaltılması,
– 12400 m3 Oksijenin korunması,
– 34 İnsanın ihtiyaç duyduğu oksijen kaynağı olan 17 olgun ağacın korunması,
– 3 Aile için aylık 32 m3 su tasarrufu,
– Isınma amaçlı tüketilen aylık 1750 litre fuel-oil tasarrufu,
– 2,4 m3 Atık depolama alanı hacminde tasarrufu,
– En az yirmi ailenin ihtiyacı için gerekli 4100 kW/sa elektrik enerjisinden tasarruf sağlanmaktadır.

Plastik

Atık halindeki plastik malzemeler geri dönüşüm ayrılma işlemine tabi tutulmadan önce sınıflandırılarak ayrıştırılma safhasına tabi tutulur. Birbirinden ayrıştırılan geri dönüşebilir plastik atıklar, öğütme ocaklarındaki makinalarda kırılma işleminden geçerek ufak parçalara ayrılır. Plastik üreticileri bu parçaları herhangi bir işlemden geçirmeden doğrudan belirli oranlarda saf hammadde ile birlikte yeni plastik ürün üretimine dahil edebildiği gibi, eritme işlemine tabi tutup gerekli katkı maddeleriyle hammadde özelliği de kazandırılabilir. Plastik atıkların geri dönüşümü ile büyük oranda selüloz, kömür, doğalgaz, petrol ve tuz gibi kaynakların kullanımı konusunda ve enerji tüketiminde tasarruf sağlanmaktadır.

Cam

Cam üretimindeki bileşenler üç grup incelenmektedir. Bunlar cam görünümüne gelebilen oksitler, eriticiler ve stabilizatörler denilen maddelerdir. Cam kırıkları, gıda ambalajı olarak üretilen cam şişeler ve kavanozlar vb. cam atıkları biriktirme konteynerlerinde veya kaynağında ayrı biriktirilir ve bu atıklar tesislere getirildikten sonra renklerine göre guruplandırılır. Cam içindeki atıklar ve varsa katkı maddeleri ayrıştırılır. Cam atıklar kırma işleminden geçirilir ve hammadde ile karıştırılarak eritme kazanlarına dökülür. Kırılan cam, tekrar cam üretiminde, beton katkısı olarak beton üretiminde ve cam asfalt yapımında da kullanılabilir. Cam asfalt üretiminde yaklaşık %30 oranında geri kazanılmış cam kullanılmaktadır. Cam, sınırsız sayıda tekrar geri dönüştürülmesi mümkün bir maddedir. Yapısında bozulma olmaz.

Camdan geri dönüşüm ile meydana gelen tasarruf oranları;
– Enerji tüketiminde meydana gelen azalma oranı %25
– Hava Kirliliğinin içindeki mevcut potansiyel azalma %20
– Madenlerden atık olarak oluşan azalma oranı %80
– Su Tüketiminde meydana gelen azalma oranı %50
– Tasarruf edilen kaynaklar: kum, soda, kireç

Aküler ve Piller

Akü ve piller elektrik enerjisinin kimyasal enerjiye dönüştürülerek depolandığı araçlardır. Sahip oldukları kimyasal enerji kullanıldıkları araçlar vasıtasıyla elektrik enerjisine tekrar dönüşür. Günlük hayatımız içerisinde sürekli yer alan ve ev, işyerleri, ulaşım ve sanayi, ticaret alanlarında ihtiyaç duyulan çoğu el aleti ve donanım elektrik ihtiyacı piller ve akülerle sağlanmıştır. Atık haldeki pil ve akülerin depolama veya yakma yöntemiyle bertaraf edilmesi içerdikleri ağır metallerin doğrudan çevre ve insan sağlığını tehdit eder. Ayrıca yine ekonomik büyük bir kayıptır. Bu nedenle geri dönüşümü büyük ihtiyaçtır.

Atık piller; diğer atıklara oranla daha az hacim kaplamalarına rağmen, içerdiği doğal yaşama ve insanlığa zararlı ağır metaller nedeniyle onlardan çok daha zararlıdır. Atıl duruma gelen piller sadece pil biriktirmek için tasarlanmış kumbaralarda veya sızdırmaz kutularda biriktirilmeli veya satın alındığı yere geri götürülmelidir. Pillerin yaydığı radyoaktif enerji içinde bulunan kimyasallar nedeniyle uzun süre saklanması muhafaza edilmesi uygun değildir. Piller organik içermediği için çürümesi mümkün değildir. AB ülkelerinin metal ve metal filizi ihtiyaçlarının % 80 -100 oranlarında ithal olarak karşılaması ve pillerin yüksek oranda metal filizleri ve alaşımlarını içeriyor olması nedeniyle 26 Eylül 2006’da yayınlanan son 2006/66/EC sayılı direktifte atıl durumdaki pillerin geri dönüştürülme zorunluluğu artaya atılmıştır. Ayrıca, metal filizlerinin üretim aşamalarında tüketilen enerji miktarının atık pillerin geri dönüştürülmesi için gerekli enerji miktarından çok daha fazla olduğu anlaşılmıştır. Mekanik, fiziksel, kimyasal ve birtakım termal yöntemler ile piller gri dönüştürülür ve içeriğinde mevcut olan çinko ve çinko bileşikleri, manganez birleşikleri, ferromangan, ferronikel, nikel, kadmiyum ve kadmiyum birleşikleri, lityum, gümüş, kobalt ve toprak elementleri geri kazanılmaktadır.

Aküler ise genellikle araçlarda olmak üzere yine bir çok alanda kullanılmak üzere hayatımızda yer almaktadır. Enerjsi tükenen aküler tekrar şarj edilerek tekrar kullanılmalı, kullanılamaz duruma geldiğinde ise satışını yapan şirketlere veya bakım onarım atölyelerinde oluşturulan geçici biriktirme alanlarında toplanmalıdır. Yetkili geri dönüşüm tesislerine iletilene kadar 90 günü geçmemesi kaydıyla atık akümülatörler sızdırmaz zemin veya tanklar içerisinde biriktirilebilir. Geri dönüşüm tesislerine ulaşan atık aküler parçalanarak su içerisinde bekletilir ve içindeki ağır metaller ve metaller suda çökerek plastiklerden ayrılır. Ayrılan plastik geri dönüşüme giderken çöken ağır metaller ve metaller de çeşitli kimyasal işlemler ile birbirinden ayrılarak tekrar hammadde olarak elde edilir. Ülkemizde yıllık yaklaşık 80 bin ton civarında atık akü toplanmaktadır. Akülerin geri dönüşümünden büyük oranlarda kurşun ve plastik geri dönüştürülürken, bu süreçte atık akülerden elde edilen tonlarca asit içerikli su ise nötürleştirme işlemiyle geri kazanılmaktadır.

Lastikler

Kullanım dışı kalan atık lastikler “kullanılmış lastik” ya da “ömrünü tamamlamış lastik” olarak tanımlanırlar. Lastik kullanımının çok fazla miktarlarda olması lastik atıklarının nasıl bertaraf edileceği sorusunu doğurmuştur. Atık lastikler günümüzde yeniden kaplama ve kullanım ömrünü uzatma, geri kazanma, yakarak enerji elde etme, atık depolama tesislerinde depolama veya talep üzerine yurt dışına gönderilerek bertaraf edilmektedir. Atık özelliğini kaybetmiş lastiklerin yakılması önemli 2 çevre sorununa sebep olmaktadır. Atık lastiklerin depolandığı alanlardaki lastik yığınlarında meydana gelen şiddetli yangınların oluşturduğu emisyonlar ve hava kirliliği ve ayrıca bu yığınlarda rahatça çoğalma fırsatı bulan çeşitli böceklerin taşıdığı hastalıklar çevre ve insan sağlığını tehdit etmektedir. Bu nedenle geri dönüşümü en birincil bertaraf yöntemi olarak kabul edilmeli ve uygulanmalıdır. Buzlanmanın yoğun yaşandığı bazı ülkelerde atık lastiklerin geri kazanıımı sonucu elde edilen tuzlar asfalt yollardaki buzların çözülmesi ve buzlanmanın önlenmesi için kullanılmaktadır.

Röntgen Sularından Gümüş Geri Dönüşümü

Tıbbi teşhis amacıyla kullanılan röntgen makinalarının oluşturduğu sular, matbaa ve fotoğrafçılık faaliyetlerinde ortaya çıkan banyo suları ve ayrıca röntgen ve matbaa filmleri çok fazla gümüş içermektedir. Günümüzde bu gümüşün de geri kazanımı mümkündür. Bu güne kadar doğrudan kanalizasyon hatlarına giden bu sular, son yılarda Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan yetkilendirilmiş şirketler tarafından toplanmakta ve geri dönüştürülmektedir. Bu süreçte hastane ve sağlık merkezleri çalışanlarına ve fotoğraf ve matbaa işletmecilerine büyük görev düşmektedir. Ayrıca bakanlık tarfından düzenli takip ve kontrolü yapılmalıdır.

Atık Altın Parça ve Tozlarının Geri Dönüşümü

Geri dönüşümü mümkün ve geri getirisi yüksek olan bir diğer atık ise altın atıklarıdır. Altın takı üretim sanayii’nden, kuyumculardan, takı tamircilerinden ve küçük çaplı atölyelerden yapılan işlemlerin neticesinde oluşan, onarım, parlatma ve temizleme bakımı esnasında oluşan artık altın toz parçacıkları aynı zamanda bilişim ve iletişim teknolojisinde iletken olarak kullanılan altın parçaları geri dönüştürülebilir ve çeşitli alanlarda kullanılamak üzere geri kazanılabilir. Özellikle cep telefonu üretiminde altın kullanımı yaygındır. 1000 ton atık cep telefonlarının geri dönüşümü ile 1 kg altın elde edilebilir. Bu süreçte altının yanısıra gümüşte elde edilir. Toz halindeki altın ve gümüş atıkları eritilerek doğrudan kullanılabilir. Elektronik cihazlar içinde bulunan altın parçalarının geri dönüşümü bir takım mekanik ayrıştırma sonrası fiziksel ve kimyasal işlemlerle elde edilir.

Azalt, Yeniden Kullan, Geri Dönüştür (3R Kuralı) Nedir?

Atıkları azaltma, kaynakları ve ürünleri yeniden kullanma ve geri dönüştürme ilkesine sık sık “3R” adı verilir. İndirgeme, üretilen atık miktarını azaltmak için dikkatle özenle seçme anlamına gelir. Yeniden kullanma, hala kullanılabilir yönleri olan öğelerin veya parçaların tekrar tekrar kullanılmasını gerektirir. Geri dönüşüm, atıkların kendisini kaynak olarak kullanması demektir. Atık minimizasyonu öncelikle 3R’lerin ilkine odaklanarak, “azaltmak”, ardından “yeniden kullanma” ve daha sonra “geri dönüşüm” e odaklamak suretiyle başarılabilir.

Atık Yönetimi Yönetmeliği’ne göre;

• Doğal kaynakların olabildiğince az kullanıldığı temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması, üretim, kullanım, geri kazanım veya bertaraf aşamalarında çevre ve insan sağlığına en az zarar verecek şekilde ürünlerin tasarlanması, pazarlanması, daha dayanıklı, yeniden kullanılabilir ve geri dönüştürülebilir ürünlere odaklanan teknolojiler ile atık üretimine ve atık içerisinde bulunan zararlı maddelere yönelik, ürün çevresel tasarım yaklaşımının oluşturulması suretiyle önlenmesi ve azaltılması esastır.
• Atık üretiminin kaçınılmaz olduğu durumlarda atıkların; yeniden kullanımı, geri dönüşümü ve ikincil hammadde elde etme amaçlı diğer işlemler ile geri kazanılması, enerji kaynağı olarak kullanılması veya bertaraf edilmesi esastır. Atıkların alternatif hammadde ve ek yakıt olarak kullanılmasına ilişkin esaslar Bakanlıkça belirlenir.
• Doğal kaynak ve enerji kullanımının azaltılmasına yönelik olarak geri kazanılmış ürünlerin kullanımının özendirilmesi esastır.
• Atıklar, üretildikleri yerde geri kazanılabilir. Bakanlık, kendi atıklarını, üretildiği yerde, kendi prosesinde enerji geri kazanımı hariç geri kazanan tesisleri çevre lisansı uygulamasından muaf tutmaya yetkilidir. Çevre lisansı uygulamasından Bakanlıkça muaf tutulan tesislerin atık yönetim planında miktar ve türe ilişkin bilgileri vermesi ve atık geri kazanımı, atık yönetimi ile ilgili mevzuat hükümlerine uyması gerekmektedir.
• Atıkların, Bakanlık ve/veya il müdürlüğünden izin ve/veya çevre lisansı almış tesisler, üretici/yetkilendirilmiş kuruluşlar, atık taşımaya yetkili/lisanslı taşıyıcılar dışında üçüncü kişiler tarafından ticari amaçlar ile toplanması, satışı, geri kazanılması ve/veya bertaraf edilmesi, diğer maddelerle ve yakıtlara karıştırılarak yakılması yasaktır.
• Atıkların üretildikleri/bulundukları yere en yakın ve en uygun tesise en hızlı şekilde ulaştırılarak, uygun yöntem ve teknolojiler kullanılarak işlenmesi esastır.
• Belediyelerin, kuracakları ve/veya kurdurtacakları atık işleme tesislerine ait teknoloji ve projelerin uygulanmasına ilişkin Bakanlıktan uygun görüş alması zorunludur.
• Belediye atıklarının taşınmasının ekonomik olmasının sağlanması amacıyla taşıma hattında trafik yüküne neden olmayacak şekilde çevresel önlemler alınarak uygun yerlerde aktarma istasyonları kurulabilir. Bu istasyonlarda toplanan atıkların atık işleme tesislerine taşınması sağlanır. Aktarma istasyonlarının koku, toz, gürültü ve görünüş yönünden çevreyi kirletmemesi için, boşaltma işleminin yapıldığı yerlerin, kapalı olarak inşa edilmesi zorunludur.
• Tehlikeli atıkların neden olduğu çevresel kirlenme ve bozulmadan kaynaklanan zararlardan dolayı tehlikeli atığın toplanması, taşınması, geçici ve ara depolanması, geri kazanımı, yeniden kullanılması ve bertarafı faaliyetlerinde bulunanlar müteselsilen sorumludurlar. Sorumluların bu faaliyetler sonucu meydana gelen zararlardan dolayı genel hükümlere göre de tazminat sorumluluğu saklıdır. Atıkların yönetiminden sorumlu kişilerin çevresel zararı durdurmak, gidermek ve azaltmak için gerekli önlemleri almaması veya bu önlemlerin yetkili makamlarca doğrudan alınması nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan ve/veya yapılması gereken harcamalar, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre atıkların yönetiminden sorumlu olanlardan tahsil edilir.
• Atıklar doğrudan kanalizasyon sistemine boşaltılmaz, doğrudan havaya verilmez, düşük sıcaklıklarda yakılmaz, diğer atıklar ile karıştırılmaz.
• Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ürünlerin çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde piyasaya arz edilmesi esastır. Tüketicilerin tehlikeli ürünlerden korunması ve ticari işletmelerin mevzuata uygun ve güvenli ürünlerin piyasaya arz edilmesi ile ilgili yasal yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlamak amacıyla ilgili teknik ve hukuki düzenlemeler çerçevesinde piyasa gözetimi ve denetimi yapılabilir. Piyasa gözetimi ve denetimi yapılacak ürünlere ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça düzenlenir.
• Atıklar, bir ara depolama tesisinden bir başka ara depolama tesisine gönderilemez. Bu tesise kabul edilen atıklar süresi içerisinde ön işlem, geri kazanım ve/veya bertaraf tesislerine gönderilir.
• Ara depolama ile toplama-ayırma tesisleri hariç olmak üzere çevre lisansı bulunan ön işlem, geri kazanım ve/veya bertaraf tesisleri kabul ettikleri atıkları işlem 17 yapmaksızın başka bir tesise Bakanlık onayı olmadan gönderemez.

Önleme ve Azaltmaya Yönelik Çalışmalar
Sadece atıkları depolamak ya da bertaraf etmek üzerine geliştirilen politikalar dışında atık meydana getiren bireylerin de bu sürece dâhil edilmesi, şüphesiz bu konuda daha başarılı sonuçlara ulaştırır. Bu doğrultuda gelişmiş ülkelerde atık miktarı oldukça azalmıştır.

Yapılan bu çalışmaların birçoğu herhangi bir yatırım maliyeti gerektirmemektedir. Bu çalışmalarda topluma atık konusunda bilinçli davranma alışkanlığı kazandırılmalıdır. Kendi oluşturduğu atıkların çevreye etkilerinden haberi olmayan bir bireyin umarsız davranması normaldir. Bu sebeple birçok ülkede küçük yaştaki çocuklara konu ile ilgili saha gezileri düzenlenmekte ve katı atık konusunda temel eğitimler verilmektedir. Bu sayede bilinç kazanan insanların bireysel bazda küçük bir miktar da olsa azalttıkları atıklar, toplumsal bazda bu konuya harcanması gereken zamanda ve maddi kaynakların miktarında ciddi düşüşlere yardımcı olabilir.

Fransa’nın kuzeybatısında yer alan Pince Köyü’nde bu bağlamda ekonomik ve bir o kadar da faydalı bir çözüm fikri ile yola çıkılmıştır. Yapılan araştırmalarda bir tavuğun senede yaklaşık 150 kilogram evsel gıda atığını öğütebildiği tespit edilmiştir. Köydeki her hanede ikişer adet tavuk yetiştirilmesi durumunda evsel atığın tamamen bertaraf edilemeyeceğine rağmen, bu yolla, az da olsa belediyenin atık toplamak için harcayacağı süre ve maliyetin azaltılabileceği düşünülmüştür.

Ayrıca beslenen tavukların yumurtalarının da aile bütçesine katkı sağlayacağı göz önünde bulundurularak, örnek uygulama fikrini kabul eden 15- 20 hane ile çalışmalar faaliyete geçirilmiştir.

Tekrar Kullanmaya Yönelik Çalışmalar
Ekonomik koşulların iyileşmesi ve seri üretime geçilmesi insanların bazı ürünleri daha hızlı tüketmesine sebep olmuştur. Özellikle tekstil sektöründe ciddi üretim ve tüketimler söz konusudur. Hâlbuki yakın tarihimize bakıldığında bir kıyafetin birkaç nesil tarafından kullanıldığı, yıpranan birçok tekstil ürününün yama yapılmak sureti ile tekrar tekrar değerlendirildiği bilinmektedir. Hatta bu üretken davranış, günümüzde birbirinden farklı kumaş parçalarının birleştirilmesi esasına dayanan patchwork adlı çalışmaya fikir olmuştur.

Günümüzde bu alanda ihtiyaç fazlası kıyafet, battaniye, çarşaf ve benzeri tekstil ürünlerinin ihtiyaç sahiplerince yeniden kullanılabilmesini sağlamak amacı ile belirli yerlerde kıyafet ve ayakkabı kumbaraları konumlandırılmaktadır. Hatta kullanılmış kitapları ihtiyaç sahiplerine ulaştırmaya yönelik kitap kumbaraları bile düşünülmüştür.

Geri Dönüştürmeye Yönelik Çalışmalar
Atıkların geri dönüştürülmesi aşamasında en büyük problemlerden biri gruplandırılmamış çöplerin arasından geri dönüşüme uygun olan malzemelerin ayıklanmasıdır. Gelişmiş ve çevre bilinci oluşmuş ülkelerde bu düşünce ile yola çıkılarak vatandaşlarda katı atıkların gruplandırılmasına ve geri dönüşüme daha hızlı kazandırılmasına yönelik bilinci artırıcı çalışmalar yapılmaktadır.

Birçok ülkede bu bağlamda atıkların meydana geldikleri ev, okul, işyeri vb. mahallelerrden, katı atık bertaraf tesislerine gitmeden ayrıştırılmasına katkı sağlayacak çöpleri gruplamaya yarayan çok hazneli çöp kutuları ve çöp konteynerleri kullanılmaktadır. Geri dönüştürülecek atıkların temiz olması geri dönüştürme prosesi açısından çok önemlidir. Bu sebeple çöpün daha ilk oluştuğu mahalde ayrıştırılarak geri dönüşüme hazır hale getirilmesi sonraki dönüşüm işlemleri için kolaylık sağlamaktadır.

The post Geri Dönüşüm Nedir? Geri Dönüşümün Faydaları Nelerdir? Önemi Hakkında Bilgiler first appeared on Geri Dönüşüm Şirketi.

İnsanların sosyal, beşerî ve ekonomik faaliyetler sonucunda artık maddeler oluşturmaları, insanlık tarihi kadar eski dönemlere dayanmaktadır. Ancak o dönemlerde üretilen bu atıklar tabiattan elde edilen organik/bitkisel maddeler olduğu için çevreyi ve doğal kaynakları kirleten bir nitelik taşımamaktaydı. Nüfus artışı, kentleşme, sanayileşme kavramlarının dünya gündemine gelmesiyle, tabiattan elde edilen maddelerin, yeni materyallerin, kimyasal karışımların kullanıldığı yeni endüstriyel ürünler ve ambalajlar ortaya çıkmaya başlamıştır. Doğada ve toprakta çözünemeyen ve kirliliğe sebep olan bu atık maddeler toprak, su, hava kirliliği gibi çevre sorunlarına yol açmış ve dolayısıyla atık yönetimi kavramını giderek daha önemli hale getirmiştir.

Sanayileşmenin başladığı ve önemli gelişmeler gösterdiği dönemlerde, üretim biçimlerinin değişmesi ve ürünlerin çeşitlenmesi, aynı zamanda tüketim kültürünü de değiştirmiş, tüketime ve harcamaya dayalı bir toplum ortaya çıkarmıştır. Seri üretim ve ürün çeşitliliği, katı atıklarda çeşit ve miktar olarak bir artışa yol açmıştır. Evlerde, işyerlerinde ve diğer yaşam alanlarında ortaya çıkan atıklarla, ziraî, endüstriyel ve ekonomik faaliyetler sonucu oluşan atıkların farklı değerlendirilmesi, tehlikeli ve zararlı atıkların farklı ele alınması gerekmektedir. Bu bakımdan, katı atık kavramının ve türlerinin izah edilmesi yerinde olacaktır.

Beşerî ve ekonomik faaliyetler sonucunda işe yaramayan atık maddeler ortaya çıkmaktadır. Bu atıklar normalde katıdır ve atık sözcüğü, maddenin işe yaramadığını ve kullanılmak istenmediğini ifade etmektedir. Bununla birlikte, bu atık maddelerin birçoğu tekrar kullanılabilir ve uygun şekilde yönetilirse, endüstriyel üretim veya enerji üretimi için bir kaynak haline gelebilirler. Atık yönetimi, zamanımızın en önemli sorunlarından biri haline gelmiştir. Çünkü tüketime dayalı yaşam tarzı büyük miktarda atık oluşumuna sebep olmaktadır. Ve çoğu insan çevrenin ve halk sağlığının korunmasını savunmakla birlikte yaşam tarzlarından vazgeçmemektedir.

Katı atık kavramının tanımı ve açıklamasına geçmeden önce atık kavramını tanımlamak ve kavram hakkında bazı genel bilgiler vermek yerinde olacaktır. Öncelikle atık kavramının sözlük anlamı üretimden tüketime uzanan bütün aşamalarda ortaya çıkan ve kullanıcının artık işine yaramayan maddelerin tamamı olarak ifade edilmektedir. Ayrıca, çevreye zarar verme boyutu öne çıkarılarak başka bir tanım daha yapılmaktadır. Buna göre ev, işyeri, hastane, fabrika gibi yerlerde kullanılmış, artık işlenemeyen ve çevre için zararlı olan her türlü maddeye atık denilmektedir.

Atık Yönetimi Yönetmeliği’ne göre atık, “Üreticisi veya fiilen elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi tarafından çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu olan herhangi bir madde veya materyal” olarak tanımlanmaktadır.

Atık ile ilgili literatürde ve uluslararası organizasyonların çalışma raporlarında birtakım farklı tanımlamalar mevcuttur. Avrupa Parlamentosu ve Konseyi’nin “atık” hakkında düzenlediği, 5 Nisan 2006 tarihli yönergenin (direktifin) ilk maddesinde çok genel bir tanımlama yapılmıştır. Buna göre atık, sahibinin attığı veya atmaya niyetli olduğu veya atması gereken herhangi bir madde veya nesne anlamına gelir (European Parliament and Council, 2006a: Article 1). Genel ve basit bir tanımla, atık, kullanımdan geriye kalan ve artık durumuna gelmiş gereksiz bir üründür veya sahibinin atmak istediği ve sahibi için marjinal değeri bulunan veya değeri olmayan bir materyaldir (Christensen, 2011a: 3). Nesnel bir tanımla atık, sahibi tarafından terk edilmiş taşınabilir maddelerdir. Daha öznel bir ifade ile atık, halk sağlığının ve özellikle çevrenin korunması için gerekli olan, çöplerin düzenli bir şekilde bertaraf edilmesine ilişkin genel bir terim olarak da kullanılabilmektedir.

İnsanların yaptıkları üretimden tüketime bütün faaliyetlerin bir yan ürünü olan atık, fizikî olarak diğer ürünlerde bulunan maddeleri ihtiva etmektedir. Ancak atığın diğer ürünlerden farkı düşük değerde veya değersiz oluşudur. Atığı oluşturan maddelerin ayrıştırılması ve geri dönüştürülmesi mümkün olduğunda ise atığın değeri artmaktadır. Çünkü atığın değerini düşüren karışım derecesi ve bileşiminin bilinmemesidir.

Atıklar, bütün üretim ve tüketim aşamalarında ortaya çıkan, insanlar tarafından artık olarak görülen ve istenmeyen çıktılardır. Katı, sıvı ve gaz durumunda bulunabilirler. Radyoaktif artıklar da atık olarak değerlendirilmektedir.

Atıklar çeşitli bakış açılarıyla ve değişik ölçütlerle değerlendirilip tasnif edilebilmektedir. Fizikî durumlarına göre (katı, sıvı, gaz), orijinal kullanım alanlarına göre (ambalaj atıkları, gıda atıkları), içerdiği materyallere veya madde grubuna göre (cam, kâğıt, plâstik, metal ve benzeri), fizikî kompozisyonlarına göre (yanabilir, kompostlaştırılabilir, geri kazanılabilir v.b.), kaynağına göre (kentsel, ticarî, kurumsal, ziraî, tıbbî, endüstriyel v.b.), oluşturdukları risk ve güvenlik seviyelerine göre (tehlikeli, tehlikesiz, inert1 v.b.) sınıflandırılmaktadır.

Bu çalışmanın temel odak noktası olan katı atık kavramı ise sözlük anlamı olarak katı özellikli her çeşit atık maddeyi ifade etmektedir (Güney ve diğerleri, 2016: 213). Üretimden tüketime kadar olan bütün aşamalarda ortaya çıkan ve kullanıcının artık işine yaramayan katı özelliğe sahip maddelerin tamamına katı atık denilmektedir.

Çevre Kanunu’na göre ise katı atık, “Üreticisi tarafından atılmak istenen ve toplumun huzuru ile özellikle çevrenin korunması bakımından, düzenli bir şekilde bertaraf edilmesi gereken katı atık maddeleri” ifade etmektedir.

Katı atık, sahibi tarafından atılmak istenen, insan yaşamı, toplum sağlığı ve çevrenin korunması açısından düzenli bir şekilde ortadan kaldırılması (bertaraf edilmesi) gereken katı maddeler şeklinde tanımlanmaktadır. Geçmiş yıllarda “düzenli bertaraf” ifadesiyle atıkların yakılması ya da toprağa gömülmesi kastedilmiştir. Ancak son yıllarda, atıklar geri kazanılabilir, yeniden işlenebilir, dönüştürülebilir ve ayrıştırılabilir katı atık gibi başlıklar altında sınıflandırılmaya, endüstriyel ürünler olarak değerlendirilmeye başlanmıştır.

Katı Atıkların Zararları Nelerdir?

Katı atıklar; toprağa, herhangi bir su kaynağına, mevcut kanalizasyon sistemine, çöp toplama veya depo sahasına bırakıldığı zaman, birçok çevre problemine neden olmaktadır. Bu uygun olmayan katı atık uzaklaştırma yöntemlerinden her biri, zararlı kimyasalların çevreye yayılmasına neden olmakta ve bunun sonucunda, kirlenen toprak ve su, insan ve diğer canlıların yaşamını etkilemektedir.

Katı atıkların sürekli olarak kanalizasyona ve yağmur suyu kanallarına verilmesi, bu toplama sistemlerinin zamanla bozulması sonucunu doğurur. Bu atıkların kanalizasyon sularındaki varlığı, atıksu arıtma sistemlerinde biyolojik prosese zarar vermektedir.

Evlerde üretilen atıklar içerisinde bulunan zararlı atıklar, katı atık toplayıcıları ve temizlik işçilerine büyük zararlar verebilmektedir. Solunum, ağız ya da deri yoluyla vücuda giren zararlı kimyasallar, zehirli olduğu takdirde, gözlerde ve deride tahriş, nefes darlığı, baş dönmesi, bulantı, sinirlilik hali gibi önemli sağlık sorunlarına neden olmaktadır.

Genel olarak katı atıklar (çöpler), sıkıştırma tertibatına sahip kamyonlara toplanarak yerleştirilir. Bu kamyonlarda sıkıştırma sonucunda, parçalanmış kaplardan sızan maddelere ve zararlı kimyasallara, çöp toplayıcıları maruz kalabilmektedir. Katı atıklar, çöp işçilerinin solunum sistemlerine zarar verebilmekte, göz yanmalarına ve deride tahriş ile tahribata neden olabilmektedir.

Katı atıkların çevreye olan zararları, genel olarak aşağıdaki şekilde özetlenebilir.

• Sızıntı sularının yer altı sularına geçmesi,
• Sızıntı sularının yüzey sularına geçmesi,
• Depo gazlarının atmosfere geçmesi,
• Depo gazlarının yandan yeraltına geçmesi,
• Tozun rüzgarla atmosfere karışması,
• Zararlı maddelerin bitki ve gıda maddelerine geçmesi,
• Direkt temasta bulunma,
• Bulaşıcı hastalıkların yayılması,
• Hoş olmayan kokuların yayılması,
• Sinek, fare vb. haşerenin çoğalması.

Katı Atık Türleri Nelerdir?

Sanayide, üretim ve hizmet faaliyetleri sonucunda, evde kullandığımız ürünlerden / malzemelerden arta kalan kısaca hayatımızın her alanında kullandığımız / tükettiğimiz ürünlerin / maddelerin / malzemelerin sonucunda atıklar ortaya çıkıyor ve bu atıklar kaynaklarına göre kategorize ediliyor. Genel olarak katı atıklar kaynağına göre; evsel, endüstriyel, tıbbi, tehlikeli, tarımsal ve özel atık (radyoaktif, pil, akü gibi) olarak sınıflandırılıyor.

Katı atıkların sınıflandırılmasında, atık türlerinde olduğu kadar olmasa da, belli bir çeşitlilik söz konusudur. Katı atıklar genel olarak insan ve çevre sağlığına olumsuz etkileri öncelik alınarak tehlikeli (zararlı) ve tehlikesiz (zararsız) atıklar olmak üzere iki başlık altında incelenmektedir. Ancak bu çalışmada daha kapsamlı bir bakış açısı sunduğu için kaynağına göre yapılan sınıflandırma esas alınacaktır. 2002 tarihli bu çalışmada tıbbî atıklar ticarî ve kurumsal atıklar içinde, bertarafı özel bir dikkat gerektiren özel atıklar ise endüstriyel atıklar içinde değerlendirilmiştir. Bu çalışmada bu atık türlerini de ayrı bir başlık altında değerlendiren, 8 kategoriden oluşan bir sınıflandırma benimsenmiştir. Buna göre, katı atıklar kaynaklarına (oluştukları yere) göre sınıflandırıldığı zaman, şu başlıklar altında incelenebilmektedir.

Evsel

Kaynakladığı yer: Hane halkının yaşadığı müstakil evler; küçük, orta ve yüksek katlı apartmanlar.
Çeşitleri: Yiyecek atıkları, kâğıt, karton, plastik, deri, bahçe atıkları, odun, cam, teneke kutular, alüminyum, diğer metaller, kül, sokak süprüntüleri, özel atıklar, evsel zararlı atıklar.

Belediye hizmeti ile toplanıp taşınan, evlerde, toplama merkezlerinde veya evsel çöp depolama sahalarında ayrıştırılabilen, dönüştürülebilen, geri kazanılabilen, kompost yapılabilen veya yakılabilen tarım ve endüstri kökenli ürünlerin kullanılması sonucu oluşan atıklardır. Evsel nitelik taşıyan işyeri çöpleri, mutfak çöpleri, ambalaj atıkları buna dâhil edilmektedir. Evsel katı atıklar insanların yaşam alanı olarak kullandığı ev veya konutlarda oluşan atıklardır. Temelde hane halkından elde edilen atıklardır, ancak doğası veya bileşimleri gereği, mağazalardan, otellerden veya piknik alanlarından toplanan atıklar da evsel atıklar kapsamında değerlendirilmektedir. Ayrıca mevzuatta da benzer bir çerçeve söz konusudur. Evsel katı atıklar “Tehlikeli ve zararlı atık kapsamına girmeyen konut, sanayi, işyeri, piknik alanları gibi yerlerden gelen katı atıklar” şeklinde tanımlanmıştır.

Evsel atıklar içinde gıda artıkları önemli bir yer tutar ve organik yapıda olduklarından kolayca ayrışabilir niteliktedirler. Bu sebeple kısa sürede bozulup, koku oluşturmaktadırlar. Ayrıca, özellikle kış aylarında, evsel atıkların bünyesinde kül, cüruf gibi inert maddeler bolca bulunmaktadır. Evsel atıkların içeriğindeki çeşitlilik, atık toplama sisteminin planlaması ve yürütülmesini büyük oranda etkilemektedir.

Ticari ve Kurumsal

Kaynakladığı yer: Dükkânlar, lokantalar, marketler, iş merkezleri, oteller, moteller, servis istasyonları, oto tamirhaneleri. Okullar, hastaneler, cezaevleri, kamu binaları.
Çeşitleri: Kâğıt, karton, plastik, ahşap, yiyecek atıkları, cam, metal, özel atıklar, zararlı atıklar vs.

Ticarî işletmelerin, çeşitli kurum ve kuruluşların faaliyetleri sonucu ortaya çıkan atıklardır. Çoğunlukla evsel atıklar kadar organik madde içermezler. Okul, askerî yerleşim yeri, kamu binaları, firmalar, alışveriş merkezleri, liman, istasyon, havalimanı ve stadyum gibi ortak kullanım alanlarından elde edilen ve evsel atık niteliği taşıyan atıklar bu kapsamda ele alınabilmektedir.

İnşaat ve Hafriyat

Kaynakladığı yer: Yeni inşaat alanları, yol onarım ve bakım alanları, bina yıkımları, yıkık kaldırımlar.
Çeşitleri: Ahşap, çelik, beton, toz ve toprak.

Binaların ve diğer yapıların inşa edilmesi, tadilat ve yeniden yapımı aşamalarında ortaya çıkan artıklar ve molozlar bu sınıfa girmektedir. İnşaat malzemelerinden ve hafriyat çalışmalarından elde edilen topraktan oluşmaktadır. İnşaat ve hafriyat atıkları her sektör tipinde üretilebilmektedir.

Belediye Hizmetleri

Kaynakladığı yer: Cadde yıkama, çevre düzenleme, parklar ve plajlar, diğer dinlenme alanları.
Çeşitleri: Sokak süprüntüleri, çevre düzenleme ve kesilen ağaç dalları, parklardaki genel atıklar.

Park ve bahçe artıkları, pazar yeri, piknik yeri ve plajlar benzeri ortak kullanım alanlarında oluşan atıklar ile cadde ve sokak süpürme ve yıkama, çevre düzenleme gibi belediye hizmetleri sonucunda ortaya çıkan artık malzemeler bu sınıfa girmektedir.

Endüstriyel

Kaynakladığı yer: İmalat ve yapım, hafif ve ağır üretim, rafineriler, kimyasal tesisler, güç tesisleri, yıkım vs.
Çeşitleri: Endüstriyel proses atık sularındaki döküntü ve kırıntı maddeler, endüstriyel olamayan yiyecek, çöp, kül, yıkım ve inşa atıkları, özel atıklar ve zararlı atıklar.

Sınaî faaliyetler sırasında ve/veya sonucunda ortaya çıkan atıklardır. Bu faaliyetlerde kullanılmış malzemelerden arta kalan, parçalanmış halde işe yaramayan, bir işlemden geçmeden kullanılamayan veya tamamen kullanılmaz hale gelen (metal, plastik, cüruf, makine yağı, maden gibi) artık maddelerdir. Endüstriyel sektörlerde ürün tipine bağlı olarak farklı atıklar üretilebilmektedir. Örneğin, gıda sektöründe üretim yapan bir fabrika organik atıklar üretirken, pil üreten bir fabrika ise kimyasal içerikli hatta tehlikeli atıklar oluşturabilmektedir.

Tarımsal

Kaynakladığı yer: Araziye (tarlaya) ekilen ekinler, meyve bahçeleri, üzüm bağları, çiftlikler vs.
Çeşitleri: Bozulmuş yiyecek atıkları, zararlı atıklar.

Ziraî (bitkisel ve hayvansal) üretim faaliyetleri sonucu ortaya çıkan artıklardır. Bitki ve hayvan yetiştiriciliğinden oluşan bütün artıklar, hasat kalıntıları ve gübre haline gelen atıklar bu gruba girer. Tarımsal atık çok yüksek miktarlarda üretilir (oluşur) ama çoğunlukla tamamına yakını yerinde geri dönüşmektedir.

Tıbbi Atıklar

Sağlık kuruluşlarının faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan tıbbî atıklar, yönetmeliğin ifadesiyle “enfeksiyon yapıcı atıklar (enfeksiyon yapıcı etkenleri taşıdığı bilinen veya taşıması muhtemel olan atıklar), patolojik atıklar (cerrahî girişim, otopsi, anatomi veya patoloji çalışması sonucu ortaya çıkan dokuları) ve kesici-delici atıkları (batma, delme, sıyrık ve yaralanmalara neden olabilecek “sert” atıkları)” kapsamaktadır.

Özel Atıklar

Bertaraf edilmesi özel bir yöntemle yapılan ve dikkat edilmesi gereken atıklardır. Radyoaktif atıklar, toplum ve çevre sağlığına zararlı endüstriyel atıklar, Evsel nitelikli atıklar arasındaki kimyasal maddeler (boya, temizlik ürünleri v.b.), piller, ampüller, elektronik atıklar, araba parçaları, lastikler, hurdalar, atık su tesislerinden çıkan çamurlar buna örnektir.

The post Katı Atık Nedir, Nerelerde Oluşur? Örnekleri ve Çeşitleri Nelerdir? first appeared on Geri Dönüşüm Şirketi.

Eko turizm; çevreci bir turizm türü olup doğayı temel alan sürdürülebilir, yeşil turizm olarak da tanımlanabilir. Eko turizmde esas amaç yeni kaynakların kullanıma açılması yerine kullanılmış kaynakların geri dönüşüm ile tekrar değerlendirilmesi ve kaynak kullanımının en aza indirgenmesidir.

Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) ise eko turizmi, doğayı ve kültürel kaynakları anlayarak korumayı destekleyen, düşük ziyaretçi etkisi olan ve yerel halka sosyal ve ekonomik fayda sağlayan, bozulmamış doğal alanlara çevresel açıdan sorumlu seyahat olarak tanımlamıştır.

Tüm dünyada eko turizmin ortaya çıkmasında ve gelişmesinde etkili olan en önemli unsur doğa temelli turizm türlerine olan talebin artmasıdır. Bunun nedeni ise kaynakların devamlılığı ve kullanımı konusunda artan uluslararası bilinç ve kitle turizminin çevreye verdiği olumsuz etkileridir. Kitle turizmden farklı olarak, eko turizm küçük yapılar, doğal alanlar ve bu alanlarda farklı deneyimlerin tercih edildiği, yerel halkın iş gücüne katıldığı, gelirin önemli bir kısmının yerel toplumda kaldığı, yerel halk ile samimi ilişkilerin ve iletişimin olduğu, yerel kültüre çok az olumsuz etkinin olduğu, yerel kültürün geleneklerine karşı sorumlu bir şekilde hassas olunduğu, genellikle düşük yatak kapasiteli, yürüyüş, balıkçılık, kampçılık gibi bina dışı sınırsız aktivitelerin olduğu, doğal malzemelerin kullanıldığı, çevre yönetimi ve geri dönüşümün önemli olduğu, genellikle doğanın içine yayılmış, tüm yıla yayılan bir turizm türüdür.

Turizm sektörünün devamlılığı ve sürdürülebilirliği, turizmin temeli olan bölgesel ve yerel alanlardaki doğal ve kültürel kaynak değerlerinin korunarak kullanımı ile gerçekleştirilebilir. Sürdürülebilirlik tartışmaları ile de eko turizm kavramı ortaya çıkmış ve popüler olmuştur.

Eko Turizmin Amaçları ve İlkeleri Nelerdir?

Amaçları

Turizmin doğal ve sosyo kültürel çevreye verdiği tahribatın en alt düzeye indirilmesi, turistlere ve yerel halka doğanın geleneksel sosyo kültürel çevrenin korunmasına yönelik eğitim verilmesi, turizmin, yerel halkın ihtiyaçlarını karşılayan, yerel yönetim ve halkla işbirliği içinde gelişen sorumlu bir ticaret olarak özendirilmesinin sağlanması, koruma kapsamındaki alanların yönetimi için kaynak ayrılması, turizmin olumsuz etkilerinin en alt düzeye indirilmesi amacıyla sosyo-kültürel ve doğal çevreye yönelik uzun vadeli izleme ve değerlendirme programlarının desteklenmesi, turizmin yerel halkın refahına katkıda bulunmasını sağlayacak şekilde gelişmesinin temini, turizmin yörenin sosyal ve çevresel kapasitesini artıracak şekilde gelişmesinin sağlanması, doğal ve sosyo-kültürel çevreyle uyumlu, yöresel bitki örtüsünü ve yaban hayatını koruyan turizm alt yapı yatırımlarının gerçekleştirilmesidir.

İlkeleri

Destinasyona zarar verebilecek olumsuz doğal ve kültürel etkileri en aza indirmek, çevrenin korunması konusunda ziyaretçileri eğitmek, yerel gereksinimleri karşılayacak, yerel yönetimler ve toplum ile işbirliği içerisinde çalışacak sorumlu bir işletmeciliğin önemini vurgulamak,

• Korunan alanlarının yönetimi ve korunması için doğrudan gelir yaratmak, eko turizm destinasyonu olması düşünülen bölgeler veya doğal alanlar için ziyaretçi yönetim planlarının ve turizm gelişme alanlarının düzenlenmesi gereğini ortaya koymak,
• Etkilerin değerlendirilmesi ve olumsuz olanların en aza indirilmesi için uzun dönemli kontrol programlarının yanı sıra, toplum ve çevre temeline dayalı çalışmaların kullanılmasını teşvik etmek,
• Özellikle doğal ve koruma alanlarının içinde ve çevresinde yaşayan halkın, yerel işletmelerin, ev sahibi ülkenin ekonomik faydalarını arttırmak için çaba göstermek,
• Araştırmacıların yerel halk ile işbirliği içerisinde belirledikleri çevresel ve sosyal olarak kabul edilebilir değişim sınırlarını aşmayacak (Taşıma Kapasiteleri) bir turistik gelişmeyi sağlamak,
• Petrol kaynaklarının kullanımını azaltacak, yerel bitki örtüsü ve yaban hayatını koruyacak, doğal ve kültürel çevre ile uyumlu bir altyapının geliştirilmesini sağlamak.

Eko Turizm Faaliyetleri Nelerdir?

Eko turizm faaliyet alanları kapsamına genellikle doğa, doğa ile iç içe olan tesisler, bazen korunan alanları veya kültürel çekicilikleri olan bölgeler girmektedir. Kırsal alanlar, dağlar, tropik ormanlar, sulak alanlar, göl ve akarsuların bulunduğu yerler, Milli Parklar, şehir merkezlerinin dışında toprağı, suyu, havası temiz, gürültü kirliliği olmayan alanlar, bazen küçük yerleşkeler eko turizm faaliyet alanlarını oluşturur.

“Türkiye, tarihi ve sosyal açılardan olduğu gibi biyolojik çeşitlilik açısından da bir köprü ve kavşak noktası olarak yeryüzündeki 37 ayrı bitki coğrafyası bölgesinden üçünün (Avrupa–Sibirya, Akdeniz ve Đran–Turan) kesiştiği coğrafya olması nedeniyle zengin bir biyolojik çeşitliliğe sahiptir. Ayrıca dünyada acil koruma altına alınması gereken biyolojik çeşitlilik açısından zengin 34 sıcak noktadan üçü de (Kafkasya, Akdeniz, Đran-Anadolu) Türkiye’de bulunuyor. Bu özelliği ile Türkiye, Çin ve Güney Afrika ile birlikte, sınırları içinde üç sıcak nokta barındıran üç ülkeden biri olan Türkiye, endemik türleri ile kendi kuşağında biyolojik çeşitlilik açısından en önemli ülkelerden biridir. Ülkemizin ev sahipliği yaptığı biyolojik çeşitlilik değerleri farklı koruma alanı statüleri ve farklı kanunlarla koruma altındadır. Bu koruma statülerinin bir kısmı ulusal mevzuata göre, bir kısmı da uluslar arası sözleşmelere dayanarak oluşturulmuştur. Ülkemizin karasal korunan alan büyüklüğü 5 milyon 647 bin 568 hektar olarak tespit edilmiştir. Bu alanın ülke yüzölçümüne oranı % 7,24′ tür. Bu durumda Türkiye’nin karasal alanlarının % 7,24 ‘ünün resmi koruma altında olduğunu söyleyebiliriz.”

Faaliyet Alanları

Doğada hayatta kalma eğitimi: Son yıllarda doğada hayatta kalma ile ilgili çıkan filmler, kitaplar, yarışmalar, belgeseller ve eğitimlerle bu konuya olan ilginin arttığı görülmektedir. Dolayısıyla çok fazla sayıda iş kolu oluşturduğu da görülmektedir.
Botanik turizmi: Bitki ve yaban hayatı meraklılarının ilgi gösterdiği bir turizm türüdür.
Kuş gözlemciliği: Kuşların davranışları, görünüşleri, göç yolları gibi hususlarla ilgilenen eko turistleri çekmektedir.
Doğa fotoğrafçılığı: Her türlü manzara ve doğa fotoğrafı çekmek isteyen eko turistleri çeken bir turizm türüdür.
Mağara turizmi: Macera ve araştırmacı kişiliğe sahip kişilerin bu turizm türüne de yöneldiği bilinmektedir.
Dağcılık: Adrenalin tutkunlarının tercih ettiği, katılımcıların özgüvenlerini arttırdığı, genellikle kaya inişlerinin ve düğümlerin öğrenildiği, yürüyüş tekniklerinin verildiği, beslenmenin anlatıldığı bir turizm türüdür. Bu kol kamuda afad ve arama kurtarma kapsamında önemli bir iş kolunu oluşturmaktadır.
Kayak Turizmi: Kış dağcılığı kapsamında beyaz turizm olarak da değerlendirilebilir.
Safari Turları: Özellikle ATV veya büyük safari ciplerle gerçekleştirilen doğa turudur. Çeşitli su savaşları gibi etkinliklerle zenginleştirilebilmektedir.
Paintball Turnuvaları: Boya tabancalarıyla oynanan, özel belirlenmiş alanlarda doğal sütreler kullanılarak eko turistlerin doğayla iç içe bir aktivite gerçekleştirmesi sağlanır.
Balon turizmi: Manzara veya güzellikleri yukardan kuş bakışı görmek isteyenler için yapılan bir turizm türüdür.
Yamaç Paraşütü Turizmi: Adrenalin tutkunlarının tercih ettiği bir turizm türüdür. Buradaki en büyük kısıt yamaç paraşütü hoca sayısıdır. Çünkü bir hoca tek seferde sadece bir kişiyi alabilir. İkinci kişiyi alabilmesi için malzemenin toplanıp tekrar yukarı çıkması gerekir. Bu da birkaç saati bulabilmektedir.
Kano ve Rafting Turizmi: Akarsu, deniz veya göl olan yerlerde uygulanabilir bir turizm türüdür.
Sualtı Dalış: Sualtı dünyası meraklıları için vazgeçilmez ve ikamesi olmayan bir turizm türüdür.
Atlı Doğa Yürüyüşü: Çok eski dönemlerde insanların ulaşımının nasıl olduğunu hissetmek isteyen eko turistler için önemli bir turizm türüdür. Dizi veya filmlerde oynayan atlar veya bunlara binildiği yerler daha çok cezp eder.
Olta Balıkçılığı: Kıyıdan veya tekneden olmak üzere genellikle hafta sonları sıkça yapılan eko turizm türüdür.
Hiking ve Trekking: Günü birlik yürüyüş veya hafta sonu 2 gün boyunca konaklamalı yapılan yürüyüş türleri genellikle hareketsiz bir işte çalışanların tercih ettiği maceracı ve araştırmacı kişiliğe sahip kişilerin tercih ettiği bir turizm türüdür.
Av Turizmi: Özellikle yaban hayatına zarar vermeyecek şekilde avlanma bölgesinde yapılan bir turizm türüdür. Avlanmanın kontrollü olması büyük önem arz etmektedir.
Kamp ve Karavan Turizmi: Doğada yaşamak isteyen ancak bunu kısıtlı zamanlarda gerçekleştirebilen eko turistlerin tercih ettiği bir turizm türüdür.
Yayla Turizmi: Özellikle yazın sıcak bölgelerden uzaklaşmak isteyenlerin tercih ettiği bir turizm türüdür.
Yöresel Lezzetler Turizmi: O yöreye özgü yemekleri tatmak isteyenlerin tercih ettiği bir turizm türüdür.
Piknik Turizmi: Özel belirlenen alanlarda günü birlik kontrollü yapılan turizm türüdür.
Adrenalin Turizmi (Bungee jumping, Paraşüt, Eğlence fuarları): Adrenalin seviyesinin yükselmesinden haz alanların tercih ettiği bir turizm türüdür.
Bahçecilik (Organik tarım ve çiftçilik) Turizmi: Şehir hayatından kaçıp bahçe işlerine özlem duyan veya organik ürünler yemek isteyen eko turistlerin tercih ettiği bir turizm türüdür.
Tarih Turizmi: Tarihi yâd etmek, yaşamak, tarihi bilgiler edinmek veya araştırma yapmak için tercih edilen turizm türüdür. Tarihi kalıntılar, tarihi yapılar, tarihi hikâyeler bu turizm türünün temelini oluşturur.
Yerel İnanç Turizmi: Dini bir özelliğe sahip yerlerde gerçekleştirilen bir turizm türüdür.
Yöresel El Sanatları Turizmi: El sanatlarıyla ilgilenen eko turistler için önemli bir turizm türüdür.
Eğitsel Faaliyetler Turizmi (İzcilik, bahçecilik, hayvancılık vb.): Daha önce hiç yapmadığı şeyleri veya şehir hayatında yapamadığı şeyleri yapmak isteyenlerin tercih ettiği bir turizm türüdür. Eğitim amaçlıdır.
Bisiklet Turizmi: Hem spor yapmak hem de çevreyi dolaşmak isteyenlerin tercih ettiği bir turizm türüdür.
Rekreasyon Faaliyetleri: Yapay kurallar olmaksızın boş zamanlarda yapılan, toplumsal değerlere aykırı olmayan, fiziksel etkinliğe dayalı bir eğlencedir. Kazanç amacı gütmeden, çoğu zaman kişinin bedeni veya ruhunu da tazeleyen bir zaman geçirme yoludur.
Gem Safari (Doğada bulunan süs taşları, deniz kabukları koleksiyonculuğu): koleksiyonculuğa meraklı olanların tercih ettiği, doğal güzelliklerin ortaya çıkarıldığı bir turizm türüdür.
Golf Turizmi: Doğada yapılan farklı bir sportif turizm türüdür.
Festival Turizmi: Özellikle eko turizm potansiyelinin arttırılmasında en önemli rol oynayan turizm türüdür. Yöresel şenlikler ve eğlenceler, festivale özgü hususlar festival turizmini oluşturur.
Medya Turizmi: Son zamanlarda ortaya çıkan bir turizm türü olup dizi veya film çekilen yerlerin ziyaret edilmesi olarak tanımlanabilir.
Siyah Turizm: Geçmişteki acı hatıraların yaşandığı yerler veya savaş kalıntılarının bulunduğu alanların ziyaret edilmesi olarak tanımlanabilir.
Spor Turizmi: Sportif müsabakaların yapılması bu turizmi meydana getirir. Örn: koşarak hedef bulma, triatlon (bisiklet, koşu, yüzme) vb.

The post Eko Turizm Nedir? Amaçları, İlkeleri, Özellikleri ve Faaliyetleri first appeared on Geri Dönüşüm Şirketi.